Babalık İzni Nedir?

Babalık izni, eşi doğum yapmış kişilerin çalıştığı kuruma dilekçe vererek eşlerinin doğumu sebebiyle kullanabilecekleri ücretli izin olarak tanımlanabilir. Babalık izni, iş Yeni doğum yapmış babalara tanınan yasal bir haktır. Mevzuatta doğum izni olarak bilinen bu hak, halk arasında babalık izni olarak da bilinir.

Babalık İzni Kaç Gün?

Babalık izninin geçerli olacağı süre, babanın çalıştığı kuruma göre farklılık göstermektedir. Babanın çalıştığı kurumun uyması gereken kanuna göre babalık izni süresi belirlenir. Kanunlarda öngörülen babalık izni sürelerini şu şekilde sıralayabiliriz;

• 657 sayılı devlet memurları kanunu’na tabi olan memurlar için babalık izni 10 gün olarak belirlenmiştir. Babanın çalıştığı kurum 657 sayılı devlet memurları kanunu’na tabi olarak faaliyet gösteriyor ise baba, babalık iznini 10 gün olarak kullanabilir.
• 4857 sayılı iş kanuna tabi olan bir kurumda çalışıyor ise babalık izni süresi 5 gün olarak belirlenmiştir. 4857 sayılı iş kanunundaki düzenlemeye göre, ‘’ …. Eşinin doğum yapması halinde ise 5 gün ücretli izin verilir…’’ ibaresi, bu kanuna tabi olarak faaliyet gösteren işçilerin babalık iznini süresini belirlemektedir.
• Türk silahlı kuvvetleri izin yönetmeliğine göre asgari personeller için izin süresi 10 gün olarak belirlenmiştir. Türk silahlı kuvvetleri izin yönetmeliğindeki, ‘’ eşinin doğum yapması… İsteği üzerine 10 güne kadar izin verilir.’’ İbaresi, askeri personellerin babalık iznini süresini belirlemektedir.
• Sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin düzenlenen esaslara göre, bu esaslara tabi olan personeller için babalık izni süresi 10 gündür. Sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin esaslarda, ‘’sözleşmeli personele isteği üzerine eşinin doğum yapması halinde 10 gün … ücretli mazeret izni verilir.’’ İbaresi, bu esaslara tabi olan personellerin babalık izninin süresini belirlemektedir.

Babalık İzni Ne Zaman Başlar?

Babalık izni, eşin doğum yapması ile beraber başlar. Babalık izninin asıl amacı eşin doğum yaptığı ilk süreçte birbirlerine destek çıkması ve diğer eşin yanında olmasıdır. Bu sebeple babalık izni eşin doğumundan önce ya da eşinin doğum yaptığı günden birkaç gün sonra kullanılamaz.

Babalık izinin amacı doğum yapan eşin destekçisi olabilmektir. Çalışan erkek, eşinin doğum yapması durumunda anında izin hakkını kullanabilmektedir. İznin bitme durumu ise çalışanın tabi olduğu kanun durumlarına göre değişiklik göstermektedir. Babalık izninin başlangıç tarihi her zaman aynı olup, iznin verilme nedeninde yer alan olayın vuku bulması durumudur. Doğumdan belli bir süre sonra erkek çalışanın izin kullanmayı talep etmesi mazeret izni amacında yer almamaktadır. Yani eşi doğum yapan bir erkek çalışan, doğum üzerinden 1 ay geçtikten sonra babalık izni kullanamaz. Bu iznin daha sonra ya da parçalar halinde kullanılması gibi bir durum söz konusu değildir. Doğum, ne zaman olabileceği konusunda net bilgi taşımadığından dolayı babalık izninde de hangi gün olursa olsun kullanma hakkı yer almaktadır.

Babalık İzni Dilekçesi

Babalık izni, çalışan erkeğin eşinin doğum yapması durumunda “isteği üzerine” kullanabileceği belirli günleri kapsamaktadır. Eşi doğum yapan çalışan erkeğin, doğum olur olmaz izninin başlaması söz konusu değildir. Babalık izninin kullanımı için çalışan erkeğin çalıştığı kuruma babalık izni dilekçesi vermesi gerekir. Talebinin olumsuz sonuçlanması mümkün değildir. Fakat bu izni kullanmak istemeyen bireylerde olacağı için izni kullanmak istediğinize dair bir dilekçe yazmanız gerekmektedir.

Babalık izni dilekçesi yazılırken eşin doğum yaptığı tarih ve kaç gün izin kullanmak istediği kişi tarafından belirtilmelidir. Bazı kurumlar ispat istemektedir. İspat açısından iş yerinden alında evrakı veya noterden ihtarname çekilmesi kişiler için seçenekler olabilir. Dilekçe içerisinde kanun gereği verilen 10 günlük iznimin şu kadarını kullanmak istiyorum gibi bir talep yazılmalıdır. Ayrıca adres ve telefonda yer almalıdır. En alt kısma ise kişi adı ve soyadını eklemelidir.

Evlat Edinen Kişi Babalık İzni Kullanabilir Mi?

Babalık izni evlat edinen kişiler içinde kanun açısından izin hakkı tanınan bir durumdur. İşçinin evlat edinmesi ile isteği üzerine üç gün ücretli mazeret izni kullanma hakkı vardır. Fakat bu iznin kullanılabilmesi için evlat edinilen çocuğun yaş sınırın 3 ‘ün altında olması gerekir. Bunun dışında da kazanılan izni yalnızca eşlerden bir tanesi talep edebilir. 3 yaşından küçük bebeği evlat edinen eşlerden bir tanesinin 6 aya kadar çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin hakkı yer almaktadır.

Evlat edinen kişilerin izin kullanabilmesi için evlat edinilen aileye bebeğin / çocuğun teslim edilmesi gerekmektedir. Teslim tarihinden sonra izin hakkı oluşacaktır. Aile bebek için talep ettiği süre zarfında bu izni kurumundan kanunlar açısından hak olarak talep edememektedir.

Babalık İzni Uzatılabilir Mi?

Babalık izni için uzatılma durumu toplu iş sözleşmesi veya işçi – işveren anlaşması ile olabilecek bir durumdur. Kanunlar gereği böyle bir hak söz konusu değildir. Fakat yukarıda verilen iki koşul eşliğinde belirli bir süre daha babalık izni uzatılma durumu gerçekleşebilmektedir.

Doğum esnasında ya da doğumdan sonra anne ölümü doğum izni sürelerini kullanamayan annenin doğum izni süreleri babalar tarafından kullanılabilmektedir. Bu durumda kanunen verilen babalık izni uzatma durumu vardır. Anneye tanınan hak, anne ölümünden kaynaklı bebek bakım ihtiyacı duyduğu için babaya verilmektedir.

Anne ölümü olmadığı durumlarda ise yukarıda bahsedilen iki koşul eşliğinde babalık izninin uzatılması gerçekleştirilebilir. Bu durum çalışan erkeğin çalıştığı kurumun inisiyatifi ile alakalıdır.

Babalık İzninin Kullandırılmaması

Babalık izni kanun tarafından çalışan erkeğe verilmiş bir haktır. Baba olduktan sonra kişinin çocuğu ve eşi ile zaman geçirip bu anları onlardan uzakta yaşamaması gerekmektedir. Eşine ve çocuğuna destek olmak bir babanın o sıralarda isteyebileceği en doğal hakkıdır. Bu hakkın yazılı bir dilekçe ile istenmesi durumunda işveren kişinin izin talebine olumsuz dönüş yapması kanun tarafından aykırıdır. İşveren kanunlara aykırı bir durum oluşturarak suç işlemiş olacaktır. Kişinin haklı sebeple feshi gündeme gelebilmektedir. İşçi kullandırılmayan hakları için işçilik alacağı ile ilgili işverenine dava açabilir. kişilerin hak kaybı yaşaması durumunda bir avukattan yardım alması yapabileceği en doğru hamle olacaktır. İş yerine babalık mazeret iznini kullanabilmek için doğru şekilde verilmiş dilekçenin kabul edilmemesi durumunda kanunlar sizden yana olacaktır.

Babalık İzninin Kullanılması Maaştan Kesintiye Sebep Olur Mu?

Babalık izni mazeret olarak nitelendirilen ücretli izin kategorisinde yer almaktadır. Gerek memurlar gerek işçiler bu izin hakkını ücretli biçimde kullanma haklarına sahiptir. Eşi doğum yapmış çalışan erkeğin izin süresi boyunca maaşında herhangi bir kesinti oluşmaz. Çalışan erkek izinde olsa da çalışıyormuş gibi maaş almaktadır. Fakat bu durum uygulama sahasında  işverenlerin babalık izinin kullanılması maaştan kesinti oluşturdukları görülmüştür. Bu durum işverenin kanunlara aykırı gelmesi anlamına gelir. Çalışan erkek haksız olduğundan dolayı kıdem tazminatı ya da işçinin haklı nedenle feshi gibi davaları gündeme getirebilir. Haklı sebeplerle açılan bu davalarda işveren kanunlara aykırı hareket ettiğinden dolayı kazanabilmesi mümkün değildir. Açılan davada haksız ve suçlu olduğu için talep edileni karşılaması şarttır.

Kaynak: https://okyanushukuk.com/babalik-izni/